Patronka Wsi

ŚWIĘTA JADWIGA ŚLĄSKA - PATRONKA SIENNEJ

Od niepamiętnych czasów mieszkańcy wsi w dniu 16 października obchodzili odpust ku jej czci. Była to trwała tradycja, która istnieje do dnia dzisiejszego.

źródło: Dzikowski Z. Gąsiorek J.
„Z dziejów Siennej 1608–2008”

Święta Jadwiga urodziła się ok. 1178-1180 r., pochodziła z hrabiowskiego rodu niemieckiego Diessen-Audechs (Bawaria), była córką Bertolda IV i jego drugiej żony, Agnieszki z Miśni, córki Dedona V z Rochlic. Urodziła się zapewne w rodzinnym zamku w Audechs, nad Jeziorem Amer.

Święta Jadwiga jako dziewczę została oddana na wychowanie i naukę do klasztoru benedyktynek w Kitzingen nad Menem. Program nauczania obejmował naukę łaciny, haftu i malowania, muzyki i pielęgnowania chorych. Jadwiga była początkowo przeznaczona jako żona dla żupana Serbii. Zmieniono jednak plany i oddano ją do Wrocławia, na dwór księcia Bolesława Wysokiego, ojca Henryka Brodatego. Miała wtedy zaledwie 12 lat.

Nie znamy daty ślubu Jadwigi z Henrykiem Brodatym. Wiemy, że stanowili wzorowe małżeństwo. Jadwiga zaznała także cierpienia, kiedy troje jej dzieci zmarło przedwcześnie: Bolesław, Agnieszka i Zofia. W 1208 r. zmarł jeszcze jej drugi syn jako kilkuletnie dziecko. Przy życiu pozostały: Gertruda i Henryk. Św. Jadwiga, chociaż Niemka z pochodzenia, zachowywała polskie zwyczaje. Posługiwała się językiem polskim i była matką dla poddanych. Troszczyła się, by jej urzędnicy nie uciskali poddanych w jej dobrach, obniżała im świadczenia na rzecz dworu, w razie klęsk nakazywała rozdawać zmagazynowane ziarno, mięso, sól. Utworzyła także szpitalik dworski, gdzie znajdowało utrzymanie ok. 13 chorych i kalek. Miała zwyczaj objeżdżać swoje posiadłości, nawiedzała chorych i wspierała ubogich.

Wraz ze swoim mężem ufundowała kilka kościołów oraz klasztorów. Do największych fundacji należało opactwo cystersek w Trzebnicy (1202 r.) Opactwo rozwinęło się tak znakomicie, że jeszcze w tym samym wieku liczyło ok. 120 zakonnic

Henryk Brodaty był doskonałym gospodarzem, dlatego stać go było, by finansować fundacje kościelne. Za jego rządów wystawiono kościoły m.in. w Wąsoszy, Wińsku, na Polu Legnickim, we Lwówku, w Złotym-stoku, Leśnicy, Rokitnicy. Założył szpitale w Nowogrodzie Bobrzeń-skim, w Środzie, we Wrocławiu. Przy każdym szpitalu było schronisko dla bezdomnych. Św. Jadwiga pomagała finansowo ubogim chłopcom, którzy kształcili się w szkole katedralnej we Wrocławiu.

Święta Jadwiga dbała o swój poziom kulturalny, czego dowodem są kodeksy jakie po niej zostały: „Psałterz trzebnicki", „Modlitewnik" z pięknymi inicjałami. W 1227 r. na zjeździe w Gąsawie został raniony Henryk Brodaty. Św. Jadwiga pielęgnowała go z dużym oddaniem. W 1229 r. w walce o tron krakowski Konrad Mazowiecki podstępnie pochwycił i uwięził Henryka Brodatego. Jadwiga udała się wtedy do w podróż do Płocka, aby u Konrada wyjednać uwolnienie męża. Konrad uwolnił Henryka, kiedy ten zrezygnował z Księstwa Krakowskiego.

Pod koniec życia Jadwiga przeżyła najazd Tatarów. Kiedy w bitwie pod Legnicą zginął jej syn, Henryk Pobożny (1241 r.) miała wypowiedzieć te słowa : „Boże, dziękuję Ci za takiego syna". Ostatnie 28 lat życia św. Jadwiga spędziła w czystości, do której za pozwoleniem męża, zobowiązała się ślubem. Odtąd Henryk zaczął nosić tonsurę mniszą oraz zapuścił brodę, dlatego otrzymał przydomek „Brodaty".

Po śmierci męża (1238 r.) Jadwiga oddała rządy żonie Henryka Pobożnego - Annie, a sama zamknęła się w klasztorze trzebnickim. Zaczęła praktykować pokuty: posty, biczowania, Włosienicę i czuwania nocne, chodziła boso i nosiła szarą suknię. Przez 40 lat spożywała pokarm tylko dwa razy dziennie i to bez mięsa. Na ręce swojej córki Gertrudy - Ksieni w Trzebnicy, złożyła śluby zakonne i jako zwykła zakonnica-mniszka poddała się pod jej zwierzchnictwo. Zmarła w Trzebnicy 14 października 1243 r. wieczorem, w porze nieszporów do następnego dnia. Dlatego papież Klemens IV wyznaczył na dzień dorocznej jej pamiątki 15 października. Jednak w Polsce wspomnienie jej coroczne obchodzono zawsze 16 października. Zaraz po jej śmierci, zaczęły napływać pielgrzymki do jej grobu, gdyż była powszechnie uważana za świętą.

Do chwały świętych wyniósł Jadwigę papież Klemens IV, 26 marca 1267 r. W roku 1269 wystawiono ku czci św. Jadwigi obecną kaplicę w Trzebnicy, gdzie spoczywa jej ciało.

Kult św. Jadwigi był w Polsce zawsze bardzo żywy. Wystawiono ku jej czci 122 kościoły. Jej mię należy do najczęściej u nas spotykanych. Na prośbę króla polskiego Jana III Sobieskiego, papież Innocenty XI rozciągnął kult Św. Jadwigi na cały Kościół (1680). Także przysłowia, związane z dniem św. Jadwigi, twierdzą o popularności Świętej w Polsce. Oto niektóre: „Kto sieje na Jadwigę, ten zbiera figę", „Do św. Jadwigi pozbieraj jabłka, orzechy i figi".

Topografia polska zna 56 miejscowości, wywodzących swą nazwę od imienia św. Jadwigi. W dzień św. Jadwigi (16 października 1978 r.) został wybrany papieżem pierwszy Polak - Karol Wojtyła - Jan Paweł II. W 1979 r. w rocznicę swojego wyboru, papież podarował do bazyliki trzebnickiej kielich mszalny i świecę paschalną.

Ikongrafia przedstawia św. Jadwigę z figurką Matki Bożej w jednej ręce, a z kościołem w drugiej. Tak ją przedstawił Mistrz Teodoryk (1357-1367) w najstarszym z zachowanych obrazów świętej. Z kościołem w ręku i figurką Matki Bożej jest również przedstawiona św. Jadwiga na płycie grobowca, wykonanego w marmurze i alabastrze w roku 1680. Grobowiec ten należy do najbogatszych jakie spotyka się w Polsce. Kaplicę świętej, w której znajduje się ten grobowiec ufundował jej wnuk Władysław Piast, arcybiskup Salzburga w latach 1268-1269. W kościele w Trzebnicy przed głównym ołtarzem leżą w posadzce płyty nagrobne: księcia Henryka Brodatego i księcia Henryka Pobożnego, męża i syna św. Jadwigi Śląskiej. Dnia 11 stycznia 2002 r. Penitencjaria Apostolska wydała postanowienie (Prot. Nr 2/02 I), na mocy którego udzieliła odpustu wiernym, którzy będą uczestniczyli 16 października w uroczystym obchodzie pamięci św. Jadwigi Śląskiej.

© 2019 Wszelkie Prawa Zastrzeżone - Sołectwo Sienna, Redakcja serwisu - sienna.lipowa@op.pl